Kan sulandırıcı kullanıyorum: Diş çekimi ve diş tedavisi olur mu, ilacı bırakmalı mıyım?

Kalp ritim bozukluğu, kalp kapakçığı ameliyatı, geçirilmiş pıhtı ya da stent gibi nedenlerle birçok kişi düzenli olarak kan sulandırıcı ilaç kullanıyor. Bu kişilerin diş hekimine geldiğinde en çok sorduğu soru aynıdır: “Dişim çekilecek, ilacımı bırakmam gerekir mi?” Bu yazıda kan sulandırıcı kullanırken diş tedavisinin nasıl planlandığını ve sizin nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyoruz.

En önemli kural: İlacı kendi başınıza bırakmayın

Kan sulandırıcılar, damar içinde tehlikeli pıhtılar oluşmasını önlemek için verilir. Bu pıhtılar felç ya da kalp krizi gibi ciddi sonuçlara yol açabilir. İlacı bir diş işlemi için kendi kendinize kesmek, işlem sırasında olabilecek kanamadan çok daha büyük bir risk yaratabilir. Bu yüzden ilacınızın dozunu değiştirmek ya da ara vermek konusundaki karar, ilacı yazan hekiminizle birlikte verilmelidir.

İyi haber şu: Kan sulandırıcı kullanan hastaların çoğunda rutin diş tedavileri ve birçok basit çekim, ilaç kesilmeden, uygun önlemlerle güvenle yapılabilir.

Hangi ilaçlar “kan sulandırıcı” sayılır?

Günlük dilde “kan sulandırıcı” diye anılan ilaçlar aslında farklı gruplardandır ve kanamaya etkileri de farklıdır:

• Trombosit etkisini azaltan ilaçlar: Düşük dozda aspirin ve benzeri ilaçlar bu gruptadır. Bazen iki ilaç birlikte kullanılır.
• Pıhtılaşma faktörlerini etkileyen ilaçlar: Varfarin gibi düzenli kan testiyle takip edilen ilaçlar ve düzenli kan testi gerektirmeyen yeni nesil ağızdan kullanılan ilaçlar bu gruptadır.
• İğne şeklinde kullanılan ilaçlar: Ameliyat sonrası ya da belirli durumlarda karna yapılan iğneler.

Hangi ilacı kullandığınız, tedavinin nasıl planlanacağını doğrudan etkiler. Bu yüzden ilacın adını tam olarak bilmek ya da kutusunu yanınızda getirmek çok işe yarar.

Diş hekiminize neleri söylemelisiniz?

• Kullandığınız tüm ilaçların adları ve dozları (bitkisel ürünler ve takviyeler dahil)
• İlacı hangi nedenle kullandığınız
• Varfarin kullanıyorsanız son kan testi sonucunuz ve ne zaman yapıldığı
• Daha önce bir işlemden sonra uzun süren kanama yaşayıp yaşamadığınız
• Varsa böbrek ya da karaciğer hastalığı gibi kanamayı etkileyebilecek diğer sağlık durumları

Tedavi nasıl planlanır?

Muayene, dolgu, diş taşı temizliği ve kanal tedavisi gibi işlemler genellikle kan sulandırıcı kullanırken sorunsuz yapılır. Hafif bir diş eti kanaması olabilir ama bu çoğunlukla kendiliğinden durur.

Diş çekimi ya da diş eti cerrahisi gibi kanama riski daha yüksek işlemlerde hekim şu konuları değerlendirir:

• İşlemin kapsamı: Tek bir dişin çekimi ile aynı seansta çok sayıda dişin çekimi aynı değildir. Gerekirse işlem birkaç seansa bölünür.
• Kan testi: Varfarin kullananlarda işlemden kısa süre önce yapılan pıhtılaşma testi, işlemin güvenle yapılıp yapılamayacağına karar vermede yol gösterir.
• Zamanlama: Bazı ilaçlarda, ilacın etkisinin en yüksek olduğu saatlerden kaçınmak için randevu saati planlanabilir. Bu tip değişiklikler de ilacı yazan hekimle uyum içinde yapılır.
• Yerel kanama kontrolü: Çekim yerine konan dikişler, pıhtılaşmayı destekleyen malzemeler ve tamponla baskı uygulanması gibi yöntemler kanamayı kontrol etmede oldukça etkilidir.

Gerektiğinde diş hekiminiz, ilacınızı yazan kardiyoloji ya da ilgili bölüm hekiminizle iletişime geçerek ortak bir plan yapar.

Çekimden sonra nelere dikkat etmeli?

• Hekimin yerleştirdiği tamponu söylenen süre boyunca ısırarak baskı uygulayın.
• İlk gün ağzınızı kuvvetli çalkalamayın, tükürmeyin, pipetle içecek içmeyin; oluşan pıhtının yerinde kalması önemlidir.
• Sıcak ve sert yiyeceklerden, sigaradan uzak durun.
• Ağrı kesici seçimini hekiminize danışın. Bazı yaygın ağrı kesiciler kanama eğilimini artırabilir ya da kullandığınız ilaçla etkileşebilir.
• Antibiyotik ya da başka bir ilaç yazıldıysa, bunun kan sulandırıcınızla etkileşimi olup olmadığını sorun.

Çekim sonrası tükürüğün birkaç saat pembe renkte olması normaldir. Ancak temiz bir gazı 20-30 dakika sıkıca ısırmanıza rağmen durmayan kanama, ağızda büyüyen pıhtı ya da vücudun başka yerlerinde beklenmedik morluklar varsa hekiminizi aramalısınız.

Sık sorulan sorular

Aspirin kullanıyorum, diş çekiminden önce bırakmalı mıyım?

Kalp-damar hastalığı nedeniyle düşük doz aspirin kullanıyorsanız, basit çekimlerde genellikle bırakmaya gerek yoktur. Yine de kararı kendiniz vermeyin; diş hekiminize ve ilacı yazan hekiminize danışın.

Diş etim fırçalarken kanıyor, bu ilacımdan mı?

Kan sulandırıcılar mevcut bir kanamayı belirginleştirebilir, ancak diş eti kanamasının en sık nedeni diş eti iltihabıdır. Bu yüzden kanamayı sadece ilaca bağlamadan diş eti muayenesi yaptırmak gerekir.

İmplant yaptırabilir miyim?

Kan sulandırıcı kullanımı tek başına implantı engellemez; ancak genel sağlık durumunuzla birlikte değerlendirilir ve işlem gerektiğinde ilgili hekiminizle birlikte planlanır.

Sonuç

Kan sulandırıcı kullanmak diş tedavisine engel değildir; ama iyi bir ön bilgi ve planlama gerektirir. İlacınızı kendi başınıza bırakmayın, kullandığınız tüm ilaçları diş hekiminize eksiksiz söyleyin. Sincan’da ya da nerede tedavi olursanız olun, muayene sırasında bu bilgileri paylaşmanız, tedavinizin hem güvenli hem de rahat geçmesinin en önemli adımıdır.

Yazar: Dt. Emre Durlanık