İmplant bana uygun mu? Karar verilmeden önce değerlendirilen 7 konu

Eksik dişi olan birçok kişinin aklına gelen ilk soru “Bana implant yapılabilir mi?” olur. İnternette ve sosyal medyada implantla ilgili bu kadar çok içerik dolaşırken, bunun herkes için aynı şekilde uygulanabilen standart bir işlem olduğu izlenimi doğabiliyor. Oysa implant, kişinin ağzına ve genel sağlığına göre planlanması gereken cerrahi bir tedavidir.

Bu yazıda, bir diş hekiminin implant kararı verirken değerlendirdiği başlıca konuları anlatıyoruz. Amaç kendi kendinize karar vermeniz değil; muayeneye giderken neyin neden sorulduğunu bilmeniz.

1. Yaş: Çene gelişimi tamamlanmış olmalı

İmplant kemiğe kaynadıktan sonra doğal diş gibi hareket etmez; çene büyümeye devam ederken yerinde sabit kalır. Bu yüzden çocuklarda ve çene gelişimi süren gençlerde genellikle implant yapılmaz, bu dönemde geçici çözümler tercih edilir. Yetişkinlerde ise üst yaş sınırı yoktur denebilir; ileri yaşta belirleyici olan sayı değil, genel sağlık durumudur.

2. Kemik miktarı ve kalitesi

İmplantın tutunabilmesi için çene kemiğinde yeterli yükseklik ve genişlik olması gerekir. Diş çekildikten sonra o bölgedeki kemik zamanla erir; uzun yıllar önce kaybedilen dişlerin yerinde kemik incelmiş olabilir. Üst arka bölgede ise sınüs boşluğunun konumu kullanılabilecek kemik yüksekliğini sınırlayabilir.

Bunu değerlendirmek için panoramik röntgenin yanında çoğu zaman üç boyutlu bir tomografi gerekir. Kemik yetersizse bu her zaman “implant olmaz” demek değildir; uygun durumlarda kemik artırma (greft) ya da sınüs tabanını yükseltme gibi ek işlemler planlanabilir. Bu işlemler tedavi süresini uzatabilir ve her hasta için uygun olmayabilir.

3. Diş eti sağlığı

Ağızda tedavi edilmemiş diş eti hastalığı varsa, bu durum implantın çevresindeki dokuları da etkileyebilir. İmplant çevresinde de, doğal dişlerdeki diş eti hastalığına benzer şekilde iltihap ve kemik kaybı gelişebilir (peri-implantitis). Bu nedenle implant öncesinde diş eti hastalığının tedavi edilmesi ve ağız hijyeninin iyi bir düzeye getirilmesi beklenir.

4. Genel sağlık ve kronik hastalıklar

Birçok kronik hastalık implantı tek başına engellemez, ama planlamayı etkiler. Muayenede özellikle şu konular sorulur:

• Şeker hastalığı: Kan şekeri kontrol altındaysa implant genellikle planlanabilir; kontrolsüz diyabet iyileşmeyi ve kaynamayı olumsuz etkileyebilir.
• Kemik erimesi için kullanılan bazı ilaçlar: Özellikle damardan uygulanan bazı osteoporoz ve kanser tedavisi ilaçları, çene kemiğinde iyileşme sorunları riski nedeniyle dikkatli değerlendirme gerektirir.
• Baş-boyun bölgesine radyoterapi: Bu bölgeye ışın tedavisi almış kişilerde çene kemiğinin iyileşme kapasitesi azalabilir; karar ilgili hekimlerle birlikte verilir.
• Kan sulandırıcılar: İlaçlar hekiminize mutlaka bildirilmeli, kendi kendinize bırakılmamalıdır. Gerekirse ilacı yazan hekimle görüşülür.
• Bağışıklığı baskılayan tedaviler ve ciddi kalp-damar hastalıkları: Zamanlama ve hazırlık açısından ayrıca değerlendirilir.

Hamilelik döneminde ise implant gibi ertelenebilecek cerrahi işlemler genellikle doğum sonrasına bırakılır.

5. Sigara

Sigara, diş etine ve kemiğe giden kan akışını azaltarak iyileşmeyi yavaşlatır. Sigara içen kişilerde implantın kemikle kaynamaması ve ilerleyen yıllarda implant çevresinde kemik kaybı riski daha yüksektir. Sigara içmek implantı her zaman imkânsız kılmaz, ancak hekiminiz bu riski sizinle açıkça konuşmalı ve mümkünse bırakmanızı ya da en azından azaltmanızı önerecektir.

6. Diş sıkma ve gıcırdatma

Gece diş sıkan ya da gıcırdatan kişilerde implant ve üzerindeki kaplama aşırı kuvvete maruz kalır. Bu durum implantı imkânsız kılmaz, ancak planlamada dikkate alınır; tedavi sonrasında gece plağı kullanılması önerilebilir.

7. Bakım ve kontrol alışkanlığı

İmplant çürümez, ama çevresindeki diş eti ve kemik hastalanabilir. Uzun vadede implantın sağlığı, düzenli fırçalama, diş arası temizliği ve kontrollere bağlıdır. Bu nedenle hekim, hastanın tedavi sonrası bakımı sürdürebileceğinden emin olmak ister.

İmplant uygun değilse ne olur?

İmplant, eksik diş için tek seçenek değildir. Duruma göre sabit köprü, hareketli bölümlü protez ya da tam protez gibi seçenekler değerlendirilebilir. Bazı durumlarda ise önce diş eti tedavisi, kan şekerinin kontrol altına alınması ya da sigaranın azaltılması gibi adımlarla implant ileride mümkün hâle gelebilir.

Sık sorulan sorular

Dişimi yıllar önce kaybettim, yine de implant yapılabilir mi?

Çoğu zaman değerlendirilebilir. Uzun süre boş kalan bölgede kemik incelmiş olabilir; bunun ne kadar olduğu tomografiyle görülür ve gerekirse ek işlemler planlanır.

Tansiyon ilacı kullanıyorum, implant olur mu?

Kontrol altındaki yüksek tansiyon genellikle implantı engellemez. Yine de kullandığınız tüm ilaçları hekiminize eksiksiz bildirmeniz gerekir.

Uygunluk için tek bir muayene yeterli mi?

Çoğu durumda ilk muayene ve röntgenlerle genel bir değerlendirme yapılabilir. Ancak genel sağlık durumu gerektiriyorsa başka bir hekimden görüş ya da tahlil istenebilir.

Son söz

“İmplant bana uygun mu?” sorusunun cevabı internetten okunarak verilemez; ağız içi muayene, röntgen ve sağlık geçmişinizin birlikte değerlendirilmesi gerekir. Sincan’da ya da bulunduğunuz yerde, eksik dişiniz için seçenekleri konuşmak üzere bir diş hekimine muayene olmanızı öneririz.

Yazar: Dt. Emre Durlanık