Kaplama, kanal tedavisi veya implant yapılan diş bir daha sorun çıkarmaz mı?

“Kaplaması yapıldı, artık o diş çürümez.” “Kanalı tedavi edildi, sinir yok, bir daha ağrımaz.” “İmplant metal, ona bir şey olmaz.” Muayenede sık duyduğumuz bu cümlelerin her biri yarı doğru, yarı yanlış. Tedavi edilmiş bir diş ya da implant elbette çok uzun yıllar sorunsuz kullanılabilir; ama bu, bakım gerektirmediği anlamına gelmez.

Bu yazıda kaplamalı, kanal tedavili ve implantlı dişlerde zamanla neler olabileceğini ve bunları önlemek için nelere dikkat etmek gerektiğini anlatıyoruz.

Kaplamalı diş: Üstü korunuyor, kenarı değil

Kaplama (kron), dişin görünen kısmını örten bir şapka gibidir. Kaplamanın kendisi çürümez; ancak altında hâlâ doğal diş dokusu vardır. Kaplamanın diş etine yakın biten kenarında, yani dişle birleştiği çizgide plak birikirse bu bölgede yeni bir çürük başlayabilir. Bu tür çürükler kaplamanın altında ilerlediği için uzun süre fark edilmeyebilir.

Kaplamalı dişlerde görülebilecek diğer durumlar:

• Kaplama çevresinde diş eti iltihabı veya çekilme
• Yapıştırıcı simanin zamanla çözülmesiyle kaplamanın gevşemesi
• Porselen yüzeyde kırılma veya çatlama
• Alttaki dişin canlı olması durumunda, yıllar içinde siniri etkileyen sorunlar

Kanal tedavili diş: Ağrı hissetmemek, sorun olmadığı anlamına gelmez

Kanal tedavisinde dişin içindeki iltihaplı veya enfekte doku temizlenir ve kanallar doldurulur. Tedavi edilen diş artık sıcak ve soğuğu hissetmez; ancak diş etini ve kemiği çevreleyen dokular hâlâ hissedebilir. Kanal tedavili dişlerde zamanla şu durumlar görülebilir:

• Kırılma: Çürük ve tedavi sırasında kaybedilen madde nedeniyle diş daha zayıf kalabilir. Özellikle arka dişlerde, hekim bu nedenle tedavi sonrası dişin üstünü koruyan bir restorasyon önerebilir.
• Yeniden enfeksiyon: Üstteki dolgu veya kaplama sızdırırsa ya da dişte yeni bir çürük oluşursa, bakteriler kanallara yeniden ulaşabilir. Bu durumda kök ucunda iltihap gelişebilir ve tedavinin yenilenmesi gerekebilir.
• Yeni çürükler: Kanal tedavili diş de çürüyebilir. Hassasiyet olmadığı için bu çürükler ağrı vermeden ilerleyebilir.

Bu nedenle kanal tedavisinden sonra dişin üstünün zamanında ve uygun şekilde restore edilmesi, tedavinin kalıcılığı açısından önemlidir.

İmplant: Çürümez ama diş eti hastalığına yakalanabilir

İmplant yapay bir kök olduğu için çürümez. Ancak çevresindeki diş eti ve kemik canlı dokudur ve plak birikimine doğal dişlerdeki kadar, hatta bazı durumlarda daha fazla tepki verebilir.

• İmplant çevresi muköziti: İmplant çevresindeki diş etinde kızarıklık, şişlik ve kanama ile kendini gösterir. Erken dönemde, iyi temizlik ve profesyonel bakımla geri döndürülebilir.
• Peri-implantitis: İltihap kemiğe ilerlediğinde implantı destekleyen kemikte kayıp başlar. Tedavisi daha zordur ve ilerlerse implantın kaybına yol açabilir.
• Mekanik sorunlar: Üst yapıyı implanta bağlayan vidanın gevşemesi veya porselende kırılma görülebilir.

Sigara kullanımı, kontrolsüz diyabet ve geçmişte diş eti hastalığı geçirmiş olmak, implant çevresi hastalıkları için bilinen risk faktörleridir.

Tedavi edilen dişleri uzun süre korumak için

• Günde iki kez florürlü macunla fırçalayın ve özellikle kaplama ile implantların diş etine yakın kenarlarına özen gösterin.
• Diş aralarını her gün temizleyin. Kaplama ve implantların arasında diş ipi, ara yüz fırçası veya hekiminizin önerdiği yardımcı araçları kullanın.
• Düzenli kontrollere gelin. Kaplama altındaki çürükler ve implant çevresindeki kemik kaybı çoğu zaman ancak muayene ve röntgenle fark edilir.
• Gece diş sıkıyorsanız hekiminize söyleyin. Bruksizm, kaplama ve implant üst yapılarına aşırı yük bindirebilir; hekim gerekirse gece plağı önerebilir.
• Sert cisimleri ısırmaktan kaçının. Buz, fındık kabuğu veya kalem ısırmak hem doğal dişlere hem restorasyonlara zarar verebilir.

Sık sorulan sorular

Kanal tedavili dişim neden yeniden ağrıyor?

Dişin içi hissetmese de kök ucundaki ve çevresindeki dokular hissedebilir. Yeniden enfeksiyon, kökte çatlak veya çevredeki diş eti sorunları ağrıya neden olabilir. Nedeni anlamak için muayene ve röntgen gerekir.

Kaplamanın kenarında koyu bir çizgi görüyorum, sorun mu?

Bu çizgi bazı kaplama türlerinde altyapının görünmesinden, bazı durumlarda ise diş eti çekilmesi veya kenarda başlayan bir çürükten kaynaklanabilir. Hangisi olduğunu ayırt etmek için hekime göstermek gerekir.

İmplantımın çevresindeki diş eti kanıyor, normal mi?

Hayır. Doğal dişlerde olduğu gibi, implant çevresinde kanama da iltihabın işaretidir. Erken dönemde fark edilip tedavi edildiğinde ilerlemesi çoğu zaman önlenebilir.

Son söz

Kaplama, kanal tedavisi ve implant dişleri korumak ve eksikleri tamamlamak için değerli tedavilerdir; uzun ömürlü olmaları ise büyük ölçüde günlük bakıma ve düzenli kontrole bağlıdır. Ağzınızda daha önce tedavi edilmiş dişler varsa, bir süredir kontrole gitmediyseniz bir diş hekimi muayenesi yaptırmanızı öneririz.

Yazar: Dt. Emre Durlanık